NOVE REPRODUKTIVNE TEHNOLOGIJE — NOVI OBLICI MOĆI NAD TELOM
Ključne reči:
antropologija, telo, moć, (bio)moć, novie reproduktivne tehnologijeApstrakt
U radu se ukazuje na transformacije koje su se, sedamdesetih godina proš- log veka, dogodile na polju ekonomije, društva, politike, kulture i tehnologije, a koje su dovele do promena u predstavama koje je čovek imao o sebi i o svetu uopšte. Proces globalizacije, industrijalizacije i komoditizacije različitih duštvenih sfera poslužio je kao pogodan pri analizi teorijskih stanovišta koje je izneo M. Fuko, a koja se tiču odnosa tela, biomoći i biopolitika. Imajući na umu to da je pomenuti autor tvrdio da je u određenom društvu telo uvek deo odnosa moći, mišljenja sam da analiza razvoja i primene novih reproduktivnih tehnologija predstavlja adekvatno tle za proveravanje pomenutih tvrdnji. Značaj bavljenja ovom temom počiva na pretpostavci da su savremene biološke i medicinske tehnologije postale novo sredstvo pomoću kojeg je mogu- će analizirati delovanje biomoći i biopolitika u društvu – kako je Fuko označio procese distribucije moći, uspostavljanja kontrole, normalizacije i nadzora nad ljudskim životom.
Reference
Bourdieu, P. and Loïc W. 1992. An Invitation to Reflexive Sociology. Chicago. IL: University of Chicago Press.
Babić, J. 1998. Moral i naše vreme. Beograd: Prosveta.
Batler, Dž. 2001. Tela koja nešto znače: o diskurzivnim granicama pola. Beograd: Samizdat B92.
Edwards J. et al. (eds) 1999. Technologies of Procreation: Kinship in the Age of Assisted Conception. Taylor & Francis.
Fuko, M., 2005. Telo/moć. U: Fuko 1926-1984-2004. Hrestomatija. eds. Pavle Milenković & Dušan Marinković. Novi Sad: Vojvođanska sociološka asocijacija.
Fuko M. 2005. Rađanje biopolitike: predavanje na Kolež de Fransu, 1978- 1979. Svetovi, Novi Sad.
Goslinga-Roj, Dž. M. 2003. Granice tela, fikcija ženskog ja. Etnografski pogled na moć, feminizam i reproduktivne tehnologije, Kultura 105/106. Beograd.
Gofman E. 2009. Stigma: zabeleške o ophođenju sa narušenim identitetima. Novi Sad: Mediteran.
Ivanović Z. i Šarčević P. 2003. O statusu tela u antropologiji, Kultura105/106. Beograd.
Ivanović Z. 2008. O izučavanju srodstva u poslednjim decenijama XX veka, Etnoantropološki problemi n. s. god. 3. sv. 2.
Ivanović Z. 2012. Telo, (bio)tehnologije, moć – prilog promišljanju savremenosti, Antropologija. Časopis Instituta za antropologiju Filozofskog Fakulteta u Beogradu, tematski broj: Telo, (bio)tehnologije, moć II.
Krstić M. 2013. Evropoeizacija u Srbiji početkom XXI veka. Antropološka analiza socio-kulturnih promena u period evropeizacija. Fiilozofski fakultet Univerziteta u Beogradu. Odeljenje za etnologiju i antropologiju.
Mitrović, V. 2010. Argumenti za i protiv 'poboljšanja' ljudskih bića genetskom intervencijom. Sociologija 52:(1).
Oksala, J. 2005. Foucault on Freedom. Cambridge: Cambridge University Press.
Rose S.1987. Biotechnology at War. New Scientist. 19 March, 1987.
Rose N. 2007. The Politics of Life Itself: Biomedicine, Power, and Subjectivity in the Twenty - First Century, Princeton: Princeton University Press.
Rapp R. 2000. Testing Woman, Testing the fetus: The Social Impact of Amniocentesis in America. New York: Routledge.
Rabinow P. and Marcus E. G. 2008. Designs for an anthropology of the contemporary. Duke University Press.
Shilling, C. 1997. The Body and Difference. In Identity and difference, ed. Kathryn Woodward London: Sage/Open University.
Stone L. 1997. Kinship and Gender: An Introduction. Boudler, Colo: Westview, 1997.
Thompson C. 2005. Making Parents.The Ontological Choreography of Reproductive Technologies The. Cambridge, Massachusetts, London: MIT Press.
Wright S. and C. Shore. (eds) 1997. Anthropology of Policy.Critical perspectives on governance and power. Routledge, London and New York.
Waldby, C. 2002,. Stem Cells, Tissue Cultures and the Production of Biovalue, Health 6:(3).
Zylinska J. 2009. Bioethics in the Age of New Media. Cambridge, Massachusetts London: The MIT Press.
Žikić B. 2008. Neukroćena "goropad": upravljanje reprodukcijom kao kulturna praksa, Etnoantropološki problemi, n.s. god. 3. sv. 1.
Yanagisako S. and Delaney C. 2000. Naturalizing Power, Essays in feminist cultural analysis, Routledge, New York, London.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
CEEOL - Central and Eastern European Online Library
The DOI Foundation