MANIRI I HIJERARHIJA U PRIRODNIM NAUKAMA
Ključne reči:
hjerarhija, telo, privatno vlasništvo, maniri, prirodne nauke, gospodin, država, etnografija, Beograd, ZagrebApstrakt
Skorašnja antropološka istraživanja prirodnih nauka započela su sa Laturom (Latour) i Vulgarom (Woolgar). Ipak, jedna dimenzija koja je malo razmatrana u njihovom radu povezana je sa time da su i posmatrač i posmatrani bili zaposleni od strane država zapadne Evrope i u institucijama koje se smatraju presti- žnim. To je ostavilo po strani pitanja očiglednog autoriteta ili hijerarhije institucija i države. Zbog toga su osnove takve hijerarhije u širim istorijskim razmerama, odnosno konkretna rasprava o situaciji u kojoj su se našli i etnografi i nauč- nici u odnosu na ekonomsku istoriju i kontekst Zapadnog imperijalizma, ostale nedirnute. Ovoj temi pristupam predlažući vrlo različit antropološki pristup nauci. Sledeći Graberov (Graeber) rad koji dovodi u vezu brz porast blagih odnosa izbegavanja (manira) tokom poslednjih nekoliko vekova sa razvojem režima privatnog vlasništva, posmatram kako maniri i "ljubazno ophođenje" izražavaju neprijatan odnos hijerarhije i kako je to povezano sa prirodnim naukama. Prema Šapinu (Shapin), ove nauke imaju mušku osnovu utoliko što predstavljaju razgovore između "gospode" u građanskom društvu. To je stoga što je tokom ranog modernog perioda postojao pomak ka vrednovanju visokog znanja zasnovanog na iskustvu. Dokaz je igrao ključnu ulogu pri ubeđivanju drugih da su vaše iskustvo i posmatranje vredni da budu uzeti za ozbiljno. Iako samo nije predstavljalo osnovu istine, pitanje kome verovati ili pre ko je bio verodostojan zastupnik realnosti bilo je od centralnog značaja. Ovaj "verodostojni zastupnik" obično je bio gospodin, muškarac prefinjenih manira i ponašanja. Na osnovu etnografskog materijala koji sam prikupio tokom osamnaestomesečnog terenskog istraživanja u Beogradu i Zagrebu, radeći u naučnim institucijama sa naučnicima i studentima, razmatram implikacije Šapinove i Graberove argumentacije za prirodne nauke ispitujući ove fascinantne veze između globalne produkcije hijerarhije u akademiji, manira i režima privatnog vlasništva.
Reference
Bourdieu, P., 1986. Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste, New Ed. ed. Routledge.
Dear, P., 2001. Revolutionising the Sciences: European Knowledge and Its Ambitions, 1500-1700. Palgrave Macmillan.
Elias, N., 2000. The Civilizing Process, 2nd ed. Wiley-Blackwell.
Gal, S., Kligman, G., 2000. The Politics of Gender after Socialism: A Comparative-Historical Essay, illustrated ed. Princeton University Press.
Graeber, D., 1997. Manners, Deference, and Private Property in Early Modern Europe. Comparative Studies in Society and History 39, 694–728.
Jankovic, V., 2004. Science Migrations. Social Studies of Science 34, 45 –75. Radcliffe-Brown, A.R., 1940. On joking relationships. Africa 195–210.
Shapin, S., 1995. A Social History of Truth: Civility and Science in Seventeenth-century England, 2nd ed. University of Chicago Press.
Shapin, S., 1998. The Scientific Revolution, New ed. University of Chicago Press.
Vijesti, 2010. Velika debata Paar - Vinković: Znanost i poštenje. www.tportal.hr.
Vinković-Paar, 2010. Pogledajte veliku debatu Vinković – Paar [WWW Document]. URL http://max.tportal.hr/Pogledajte-veliku-debatu-Vinkovic-- Paar-Video_6702_0__0.aspx
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
CEEOL - Central and Eastern European Online Library
The DOI Foundation