https://antropologija.com/index.php/an/issue/feed 2025-11-13T22:41:08+01:00 Marko Pišev identitetisaznanje@gmail.com Open Journal Systems https://antropologija.com/index.php/an/article/view/530 2025-11-05T19:04:37+01:00 Vladimira Ilić vladimira.ilic@f.bg.ac.rs

<p>Ovaj rad nastaje kao deo šireg istraživanja srpske migracije na Tasmaniji, saveznoj državi Australije. Temelji se na terenskom istraživanju koje je obavljeno 2020. godine u Hobartu i kojim je obuhvaćeno oko trideset ispitanika prve generacije imigranata, s jedne strane, kao i na delu relevantne literature i dostupnih statističkih podataka, s druge. Namera ovog teksta je da ponudi opšti istorijsko-etnografski uvid o talasima naseljavanja Srba na kontinent i ostrvo, razlozima migriranja i izbora ili izostanka izbora baš ovog mesta za naseljavanje. Iako je etnografija prestala da bude centar antropologije kao nauke, izuzetak koji se ovim radom čini smatram opravdanim činjenicom da je Australija, i naročito Tasmanija, usled svoje geografske distanciranosti u odnosu na Balnak i nedostatka kulturnog uticaja na srpsko društvo, ostala relativna nepoznanica u ovdašnjoj sredini. Pored toga, domaća antropološka produkcija koja baštini brojne i značajne rezuletate istraživanja srpskih dijaspora evropskih i, nešto ređe, drugih prekookeanskih zemalja, do sada nije pokazala interesovanje ili imala prilike da pažnju posveti i ovoj zemlji srpske emigracije.</p>

2025-11-05T00:00:00+01:00 Sva prava zadržana (c) 2025 Vladimira Ilić https://antropologija.com/index.php/an/article/view/531 2025-11-13T20:15:58+01:00 Milica Božić Marojević mbozic@f.bg.ac.rs

<p>U postkonfliktnim društvima, interpretacija osporavanog kulturnog nasleđa predstavlja kompleksan izazov. Razlog za to jeste činjenica da nasleđe koje nosi tragove sukoba, podela i poricanja često biva marginalizovano ili instrumentalizovano u procesima<br>rekonstruisanja društvene kohezije. Zato je njegova uloga u izgradnji kolektivnog identiteta i održivog mira nedovoljno istražena. Imajući to u vidu, ovaj rad postavlja pitanje: kako nasleđe koje nas razdvaja može postati osnova zajedništva? Teorijski okvir rada zasniva se na heritološkom pristupu, sa posebnim osvrtom na antropološku perspektivu i studije ljudskih prava, koji nasleđe sagledavaju kao fluidan i entitet podložan pregovaranju, prevođenju i reinterpretaciji kroz interakciju različitih društvenih narativa.<br>Empirijski deo rada temelji se na studiji slučaja realizovanoj u okviru izbornog kursa Heritoloških tehnologija, koji je sproveden tokom 2024. godine na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Fokus istraživanja bio je usmeren ka kulturnoj medijaciji<br>i značenjskoj reinterpretacije nasleđa u obrazovnom kontekstu, pri čemu je posebno akcentovana uloga mladih u ovim procesima. Kroz analizu rezultata, rad pokazuje kako osporavano nasleđe može biti transformisano u zajednički resurs, otvarajući prostor za<br>kolektivno prisvajanje i simboličku rekonstrukciju kulturne memorije, a radi društvenog pomirenja.</p>

2025-11-13T00:00:00+01:00 Sva prava zadržana (c) 2025 Milica Božić Marojević https://antropologija.com/index.php/an/article/view/532 2025-11-13T20:43:03+01:00 Sanja Lazarević Radak sanjalazarevic7@gmail.com

<p>Pristupajući narativima o opraštanju građana Jugoslavije od Josipa Broza Tita kao predstavama obreda prelaza, autorka analizira u njima prisutnu temporalnost. U tekstu su najpre izdvojeni narativi o danima koji prethode Titovoj smrti i separaciji koja sledi u tom periodu, a potom se ukazuje na emocionalnu dimenziju Proglasa Predsedništva Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije kojim se građani obaveštavaju o smrti predsednika republike. U poslednjem delu rada, razmotren je početak faze agregacije u terminima prividno produžene liminalnosti. Tri faze elastično shvaćenog obreda prelaza preklapaju se i prepliću, otkrivajući percepciju doživljenog vremena kao usporenog i/ili zamrznutog. Na paradigmatičnom primeru knjige Titova poslednja bitka, autorka pokazuje kako se, tokom Titovog boravka u bolnici, a još izrazitije, neposredno nakon njegove smrti, konstruiše protok vremena. Postupkom usporavanja vremena privremeno se produžavalo osećanje imaginarnog prisustva autoriteta Josipa Broza Tita i tako pripremalo za novu fazu u kojoj će se država naći.</p>

2025-11-13T00:00:00+01:00 Sva prava zadržana (c) 2025 Sanja Lazarević Radak https://antropologija.com/index.php/an/article/view/533 2025-11-13T21:01:40+01:00 Ivan Filip Kovačević ikovace1@jh.edu

<p>U ovom radu se istražuju ribolovci. Oni su velika hobi grupa koja upražnjava znatan broj različitih ribolovnih tehnika kojima se lovi dvadesetak slatkovodnih ribljih vrsta. Najveći broj ribolovaca je „specijalizovan” za jednu ili dve vrste riba, koje se love posebnom opremon i posebnim postupcima. Ribolovci koji love određenu vrstu imaju o toj ribi visoko mišljenje i ističu pozitivne karakteristike te vrste; oni se samoidentifikuju s drugim ribolovcima koji love istu ribu. Kada se ove predstave o ribama i ribolovu uporede s materijalnim položajem ribolovaca, cenama ribolovne opreme i upotrebom ulova za ishranu, dobija se slojna struktura široke hobi grupe zasnovana na ekonomskim karakteristikama, što utiče na stvaranje različitih predstava o ribama koje predstavljaju „amblem” grupe.</p>

2025-11-13T00:00:00+01:00 Sva prava zadržana (c) 2025 Ivan Filip Kovačević https://antropologija.com/index.php/an/article/view/535 2025-11-13T21:29:57+01:00 Sonja Radivojević sonja.radivojevic@ei.sanu.ac.rs

<p>Istražujući složeni odnos između (beleženja) neposrednog terenskog iskustva, njegovog naknadnog tekstualnog oblikovanja i etičkih izazova koji iz tog procesa proističu, ovaj rad se usredsređuje na analizu uloge i pokušaj nesavršene klasifikacije tzv. etnografskih prototekstova – beležaka, dnevnika i drugih preliminarnih zapisa nastalih tokom terenskog istraživanja – sa namerom da pokaže kako oni nisu tek pomoćna sredstva u produkciji znanja. Oslanjajući se na posledice značaja koje je imalo objavljivanje Dnevnika Bronislava Malinovskog, najpoznatijeg objavljenog etnografskog prototeksta, te postmodernističkih uvida kristalisanih tokom osamdesetih godina prošlog veka, koji su duboko uticali na epistemološke i etičke pomake unutar discipline, etnografsko pisanje se ovde razmatra ne kao tehnička završnica istraživačkog procesa, već kao njegova fundamentalna komponenta i element u artikulaciji<br>značenja i u uspostavljanju odnosa između istraživača, populacije sa kojom radimo i čitalačke publike. U završnici, posebna pažnja posvećena je savremenim medijskim formama, poput bloga, koje doprinose daljem redefinisanju granica između privatnog i javnog, otvarajući nove prostore za etnografsku (samo)reprezentaciju u digitalnom okruženju.</p>

2025-11-13T00:00:00+01:00 Sva prava zadržana (c) 2025 Sonja Radivojević https://antropologija.com/index.php/an/article/view/536 2025-11-13T21:48:04+01:00 Vesna Perić vesna.peric@gmail.com Maja Vasiljević maja.vasiljevic@f.bg.ac.rs

<p>Ovaj rad se bavi analizom biopolitičke kontrole ženskog tela i reproduktivnih funkcija kroz prizmu teorijskih koncepata Mišela Fukoa i Đorđa Agambena. Posebna pažnja posvećena je analizi četiri odabrana audiovizuelna narativa koji, iako fiktivni, u sebi nose snažno utemeljenje u društveno-političkoj stvarnosti i biopolitičkim režimima vlasti: televizijska serija The Handmaid’s Tale (Sluškinjina priča, četiri sezone 2017–2022, kreatora Brusa Milera/Bruce Miller), film Children of Men (Deca ljudi, rež. Alfonso Cuarón, 2006), La historia oficial (Zvanična verzija, rež. Luis Puenzo, 1985) i Madres paralelas (Paralelne majke, rež. Pedro Almodóvar, 2021). Kroz detaljnu naratološku i diskurzivnu analizu, rad istražuje načine na koje se žene i njihova reproduktivna moć predstavljaju kao prostor biopolitičkog nadzora, kontrole i otpora. U fokusu su različiti modaliteti institucionalnog i sistemskog nasilja, uključujući prisilne trudnoće, zabranu pristupa abortusu, gubitak roditeljskog staranja i ideološko preoblikovanje majčinske uloge. Izabrani filmovi i serija se analiziraju ne samo kao estetski i kulturni artefakti, već i kao aktivni sudionici u stvaranju društvenih narativa o telu, moći i pravu na izbor. Korišćenjem interdisciplinarnog pristupa, rad ukazuje na sposobnost savremenog filma da deluje kao medij društvene kritike i refleksije, dok istovremeno otvara prostor za feminističku teorijsku artikulaciju otpora.</p>

2025-11-13T00:00:00+01:00 Sva prava zadržana (c) 2025 Vesna Perić, Maja Vasiljević https://antropologija.com/index.php/an/article/view/537 2025-11-13T22:24:07+01:00 Jelena Ćuković jelena.cukovic@yahoo.com

<p>Knjiga Shaolin Kung Fu: Exploring Chan Buddhism, Monastic Community, and Martial Arts autorke Marte Nešković predstavlja izuzetno značajan doprinos antropologiji tela, religije i borilačkih veština, kao i studijama kulturnog nasleđa i savremene Kine. Zasnovana na višegodišnjem terenskom radu u Shaolin manastiru u kineskoj provinciji Henan, ova studija nudi retko dostižan uvid u unutrašnji život monaške zajednice, njihove svakodnevne prakse i duhovne principe inkorporirane u borilačku veštinu koja je globalno prepoznata – Shaolin Kung Fu.</p>

2025-11-13T00:00:00+01:00 Sva prava zadržana (c) 2025 Jelena Ćuković