MARKSISTIČKI MODEL DINARSKE ZADRUGE U SRPSKOJ ETNOLOGIJI

Autori

  • Gordana Gorunović

Ključne reči:

plemensko društvo, dinarska zadruga, domaći način proizvodnje, srodnička struktura, relikti matrijarhata, patricentrizam

Apstrakt

Cilj ovog rada jeste da se sistematizuju teorijske pretpostavke i zaključci u marksističkom proučavanju zadruge plemenskog društva, kako bi se rezultujući model te ustanove, njene strukture i geneze učinio vidljivim i dostupnim analizi i interpretaciji. Sistematizacija modela izvršena je na podlozi idealtipske deskripcije jednog, po pretpostavci, dominantnog oblika zadruge (tzv. bratinska), ekonomske osnove, srodničke strukture i terminologije, da bi se potom pristupilo njegovoj analizi i sučeljavanju sa rezultatima socijalne antropologije i lingvistike.

Reference

Bahofen, J. J. (1990) Matrijarhat, Sremski Karlovci, Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića.

Bogišić, V. (1894) O obliku nazvanom inokoština u seoskoj porodici Srba i Hrvata, Štamparija Napredne stranke, Beograd.

Budimir, M. (1952) Protoslovenski i staroanadolski Indoevropljani, Zbornik Filozofskog fakulteta II, Beograd, Univerzitet u Beogradu, 255-279.

Budimir, M. (1969) Sa balkanskih istočnika, Beograd, Srpska književna zadruga.

Čubrilović, V. (1959) Terminologija plemenskog društva u Crnoj Gori, SAN, Pos. izdanja CCCXXI, Etnografski institut 9, Beograd.

Denič, B. (1988) Spol i moć na Balkanu, U: Rađanje moderne porodice, Sociološka hrestomatija, Izbor tekstova i uvodna studija dr Anđelka Milić, Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 267-284.

Đurović, R. (1974) Običajno pravo i agrarni odnosi kod jugoslovenskih naroda, U: Običajno pravo i samouprave na Balkanu i u susednim zemljama, 467-495.

Engels, F. (1979) Poreklo porodice, privatne svojine i države, Beograd, Prosveta.

Erdeljanović, J. (1981) Kuči, Bratonožići, Piperi, Biblioteka fototipskih izdanja, Beograd, Slovo ljubve.

Filipović, M. S. (1963) Struktura i organizacija srednjovekovnih katuna, u: Simpozijum o srednjovjekovnom katunu, održ. 24. i 25. XI 1961, Naučno društvo SR Bosne i Hercegovine, Pos. izdanja, knj. II, Odjeljenje istorijsko-filološkihnauka, knj. I. Sarajevo, 45-112.

Garodi, R. (1967) Kinesko pitanje, Beograd.

Gavazzi, M. (1963) Novije činjenice za dokaz opstojanja zadruga u doba slavenske zajednice, Etnološki pregled 5, Beograd, 23-32.

Gezeman, G. (1968) Čojstvo i junaštvo starih Crnogoraca, Cetinje.

Godelier, M. (1982) Marksizam i antropologija, Zagreb, Školska knjiga.

Grković, J. (1987) Martine i indoevropeistika danas, U: Martine, A. Indoevropski jezik i "Indoevropljani", Novi Sad, Književna zajednica Novog Sada, 7–24.

Halpern, Dž. i R. Vagner (1988) Društvena struktura i vreme: studija o Jugoslaviji, U: Rađanje moderne porodice, Beograd, 255-266.

Kaser, K. (1999) Anthropology and the Balkanization of the Balkans: Jovan Cvijić and Dinko Tomašić, Ethnologia Balcanica 2, 89-99.

Kiznije, Ž. (1996) Etnologija Evrope, Biblioteka XX vek, Beograd.

Kosven, M. O. (1957) Očerki istorii pervobыtnoй kulьturы, Akademiя nauk SSSR, Moskva.

Kosven, M. O. (1963) Semeйnaя obщina i patronimiя, Moskva.

Krader, L. (1980) Etnologija i antropologija u Marxa, Zagreb, Stvarnost.

Kulišić, Š. (1955) O postanku slovenske zadruge, Bilten Instituta za proučavanje folklora 3, Sarajevo, 43-56.

Kulišić, Š. (1956) Tragovi arhaične porodice u svadbenim običajima Crne Gore i Boke Kotorske (ogled), Glasnik Zemaljskog muzeja XI, Istorija i etnografija, N.s. Sarajevo, 211-242.

Kulišić, Š. (1957a) Arhaično bratstvo u Crnoj Gori i Hercegovini, Glasnik Zemaljskog muzeja XII, Istorija i etnografija, N.s. Sarajevo, 155-177.

Kulišić, Š. (1957b) O postanku i karakteru našeg 'bratstva', Pregled 2-3 (god. IX, knj. I), Sarajevo, 133-138.

Kulišić, Š. (1958) Matrilokalni brak i materinska filijacija u narodnim običajima Bosne, Hercegovine i Dalmacije, Glasnik Zemaljskog muzeja XIII, Sarajevo, 51-75.

Kulišić, Š. (1959) Matrilokalni brak i materinska filijacija u narodnim običajima Bosne, Hercegovine i Dalmacije (dopuna), Glasnik Zemaljskog muzeja XIV, Sarajevo, 307-309.

Kulišić, Š. (1963a) O zadruzi i patronimiji, Povodom knjige M. O. Kosvena Semeйnaя obщina i patronimiя, Moskva 1964, Etnološki pregled 5, Beograd, 69-79.

Kulišić, Š. (1963b) Tragovi arhaične rodovske organizacije i pitanje balkansko-slovenske simbioze, Biblioteka Etnološkog društva Jugoslavije 5, Beograd.

Kulišić, Š. (1973a) Zajedno sa marksizmom potiskivana je i napredna nauka, Delo 12, Beograd, Nolit, 1658-1680.

Kulišić, Š. (1973b) Značaj slovensko-balkanske i kavkaske tradicije u proučavanju stare slovenske religije, I. Godišnjak Akademije nauka i umjetnosti BiH X, Sarajevo, Centar za balkanološka ispitivanja, 189-212;

Kulišić, Š. (1973c) Značaj slovensko-balkanske i kavkaske tradicije u proučavanju stare slovenske religije II, Godišnjak ANUBiH XI, Sarajevo, 109-183.

Kulišić, Š. (1974) Značaj slovensko-balkanske i kavkaske tradicije u proučavanju stare slovenske religije III, Godišnjak ANUBiH XII, Sarajevo, 5-54.

Kulišić, Š. (1979) Stara slovenska religija u svjetlu novijih istraživanja posebno balkanoloških, Djela LVI, Monografije, Akademija nauka i umjetnosti BiH, Centar za balkanološka ispitivanja, 3, Sarajevo.

Kulišić, Š. (1980a) Nekoliki tragovi balkanskog supstrata u etnogenezi stanovništva Crne Gore i Hercegovine, Glasnik Zemaljskog muzeja BiH XXXIV/1979, Etnologija, N.s. Sarajevo, 7-26.

Kulišić, Š. (1980b) O etnogenezi Crnogoraca, Titograd, Pobjeda.

Kulišić, Š. (1981) O potrebi dijalektičkog proučavanja našeg dinarskog rodovskog društva, U: Predmet i metod izučavanja patrijarhalnih zajednica u Jugoslaviji. CANU, Odjeljenje društvenih nauka, Naučni skupovi 7, Titograd, 51-70.

Lejn, E. (1983) Žene u društvu: kritika Fridriha Engelsa, U: Antropologija žene. Zbornik. Priredile i predgovor napisale Žarana Papić i Lydia Sklevicky, Beograd, Prosveta, 184-214.

Leković, D. (1981) Smisao i značaj Marksovog proučavanja patrijarhalnih zajednica, U: Predmet i metod izučavanja patrijarhalnih zajednica u Jugoslaviji, CANU, Odjeljenje društvenih nauka, Naučni skupovi 7, Titograd, Titograd, 7-19.

Lévi-Strauss, C. (1969) The Elementary Structures of Kinship, Boston, Beacon Press.

Mandić, O. (1950) Klasni karakter buržoaskih teorija o postanku zadruge, Istorijskopravni zbornik 3-4, Sarajevo.

Maretina, S. A. (1979) Problema matrilineйnosti v zarubežnoй эtnografii (na primere malыh narodov Indii), U: Aktualьnыe problemы эtnografii i sovremennaя zarubežnaя nauka, Akademiя nauk SSSR, Institut эtnografii im. N.

N. Mikluho-Maklaя. Lenningrad: "Nauka", 128-145.

Martine, A. (1987) Indoevropski jezik i "Indoevropljani", Novi Sad, Književna zajednica Novog Sada.

Marx, K. (1973) Kapital, Kritika političke ekonomije I-III, Beograd, BIGZ/Prosveta.

Odri, Ž. (1990) Indoevropljani, Sremski Karlovci, Izdavačka knjižarnica Zorana

Stojanovića.

Ortner, S. B. i H. Whitehead (1981) Introductuion: Accounting for Sexual Meanings, U: Ortner, S. B. i H. Whitehead (eds.) Sexual Meanings, The Cultural Construction of Gender and Sexuality, Cambridge, Cambridge University Press, 1-27.

Papić, Ž. (1997) Polnost i kultura, Telo i znanje u socijalnoj antropologiji, Beograd, Biblioteka XX vek.

Pavković, N. (1961) Selo i zadruga, U: Etnološka i folkloristička ispitivanja u Livanjskom polju, Glasnik Zemaljskog muzeja XV-XVI/1960–1961, Etnologija. N.s. Sarajevo, 187-202.

Pavković, N. (1962) Društvene i običajno-pravne ustanove, U: Etnološko-folkloristička istraživanja u Imljanima, Glasnik Zemaljskog muzeja XVII, Etnologija. N.s. Sarajevo, 117-139.

Pavković, N. (1982) Etnološka koncepcija nasleđivanja, Etnološke sveske IV, Beograd, 25-39.

Popović, I. (1954) Neki gentilni i njima srodni termini kod Crnogoraca i Arbanasa, Radovi Naučnog društva NR Bosne i Hercegovine II, Sarajevo, 49–84.

Popović, V. (1922) Zadruga. Teorije i literatura, Glasnik Zemaljskog muzeja 33-34, Sarajevo.

Rakić, R. (1991) Terminologija srodstva u Srba, Etnoantropološki problemi, Monografije, knj. 13, Beograd.

Redklif-Braun, A. R. (1982) Struktura i funkcija u primitivnom društvu, Beograd, Prosveta.

Rihtman-Auguštin, D. (1984) Struktura tradicijskog mišljenja, Zagreb, Školska knjiga.

Rozenbaum, H. (1988) O novijem razvoju istorijskog proučavanja porodice, U: Rađanje moderne porodice, Beograd, 74-89.

Rubin, G. (1983) Trgovina ženama: beleške o "političkoj ekonomiji polnosti, U: Antropologija žene, 91-151.

Stein-Erlich, V. (1966) Family in Transition. A Study of 300 Yugoslav Villages, New Jersey, Princeton University Press.

Strohal, I. (1907) Zadruge u južnih Slovjena, Glasnik Zemaljskog muzeja XIX, Sarajevo, 215-296.

Vezel, U. (1983) Mit o matrijarhatu, Beograd, Prosveta.

Vujačić, V. (1974) Nasljedni i imovinski odnosi u "klasičnoj" crnogorskoj patrijarhalnoj porodici s posebnim osvrtom na precedentno pravo muških, U: Običajno pravo i samouprave na Balkanu i u susednim zemljama, Zbornik radova sa međunarodnog naučnog skupa održ. 1. i 2. novembra 1971. g. u Beogradu, Balkanološki institut SANU, Pos. izdanja I, Beograd, 497-510.

##submission.downloads##

Objavljeno

2006-06-30

Broj časopisa

Sekcija

Articles

Najčitanije od istog autora

1 2 > >>